Bedevaart naar Servië en Montenegro: Ostrog, Mileševa, Studenica
Met de zegen van Aartsbisschop Simon vond van 2 tot 6 november een pelgrimage plaats van de parochianen van de Kerk van de Heilige Apostel en Evangelist Johannes de Theoloog te Oostende naar de heilige plaatsen van Servië en Montenegro. De pelgrimsdoelgroep werd begeleid door de priester, vader Gennady.
Deze dagen werden een tijd van gebed, spirituele gemeenschap en het aanraken van de grote heiligdommen van de Orthodoxie. Op onze weg lagen eeuwenoude kloosters die de herinnering bewaren aan heilige asceten, Servische vorsten en eeuwen van orthodoxe geschiedenis.
Het eerste klooster op onze reis was Mileševa, een van de belangrijkste heiligdommen van de Servisch-Orthodoxe Kerk.
Hier namen we deel aan de ochtenddienst en ontvingen we de Heilige Mysteriën van Christus. We hadden het voorrecht om de relikwieën van de Heilige Sava van Servië, koning Vladislav en de hiëromartelaar abt Nestor te vereren.
Bijzondere indruk maakte de beroemde fresco "De Witte Engel", die de engel bij het lege graf van Christus uitbeeldt die de Verrijzenis van de Verlosser verkondigt aan de mirredragende vrouwen. Deze bijzondere afbeelding is een van de meest herkenbare symbolen van de Servisch-orthodoxe kunst geworden.
's Avonds kwamen we aan bij het Ostrog-klooster, een van de meest vereerde orthodoxe heiligdommen van Montenegro, hoog gelegen in de rotsen.
Eerst bezochten we het onderklooster, waar we deelnamen aan de avonddienst in de Kerk van de Tempelpresentatie van de Moeder Gods. Vervolgens klommen we naar het bovenklooster, gelegen op ongeveer 900 meter boven zeeniveau. Hier, in het rotsklooster, leefde, bad, diende en ontsliep de Heilige Basilius van Ostrog.
We vereerden zijn heilige relikwieën — een groot heiligdom waar al eeuwenlang pelgrims uit diverse landen naartoe komen.
Een bijzondere zegen voor onze groep was de mogelijkheid om de nacht door te brengen in de gastenkamers die rechtstreeks in de rotswand zijn gebouwd, vlak bij de rustplaats van de relikwieën van de Heilige Basilius. Het was een unieke ervaring om een nacht in de stilte van het klooster, midden in de bergen, door te brengen nabij een heiligdom dat door duizenden gelovigen wordt gezocht.
De volgende ochtend om zes uur werd in Ostrog de Goddelijke Liturgie gevierd. Alle pelgrims ontvingen de Heilige Mysteriën van Christus. Het was verblijdend dat onze priester mee diende in deze ochtendliturgie.
De volgende bestemming van onze pelgrimage was het Studenica-klooster, een van de grootste monumenten van de Servisch-orthodoxe cultuur en spiritualiteit, gesticht door groot-župan Stefan Nemanja.
Om 6:30 uur 's ochtends namen we deel aan de Goddelijke Liturgie, waarbij alle pelgrims de Heilige Mysteriën van Christus ontvingen.
Speciaal voor onze parochiegroep werden de reliekhouders geopend. We vereerden de Heilige Simeon de Myronstromer (Stefan Nemanja, stichter van de staat), zijn echtgenote de Eerbiedwaardige Anastasia van Servië, en hun jongste zoon, de Eerbiedwaardige Simon de Monnik (de Heilige Koning Stefanus de Eerstgekroonde).
In de kathedraal van het klooster zagen we de beroemde fresco van de Moeder Gods met het Kind, die als uitgangspunt diende voor de vereerde icoon "Moeder Gods van Studenica".
Vervolgens bezochten we het Žiča-klooster, een plek van immens historische en spirituele betekenis voor Servië.
Hier werd in de 13e eeuw de Heilige Sava van Servië gewijd tot eerste aartsbisschop van Servië, en werd de eerste Servische koning, Stefanus de Eerstgekroonde, gekroond. Naderhand werd Žiča ook de kroningsplaats voor andere Servische vorsten.
Hier vereerden we de relikwieën van de Heilige Nikolaas van Žiča (Velimirović), de Heilige Eustathius, aartsbisschop van Servië, en andere heiligen. De zusters van het klooster lieten ons een inspirerende video zien over de geschiedenis en de herleving van deze heilige plaats.
's Avonds keerden we terug naar Belgrado en bezochten we de Kerk van de Heilige Sava, een majestueuze kathedraal die indruk maakt door haar omvang en schoonheid.
We bezochten zowel de bovenkerk als de ondergrondse crypte. Op beide plaatsen waren we onder de indruk van de prachtige mozaïeken met gouden achtergrond die de muren bedekken en een bijzondere sfeer van eerbied en gebedsconcentratie creëren.
Een van de hartelijkste en meest onvergetelijke momenten van de reis was de uitnodiging van onze parochiaan Milan bij hem thuis.
Zijn familie ontving ons met een bijzondere warmte. Volgens de Servische traditie werden de gasten verwelkomd met brood en zout. Aan de familietafel voelden we niet zomaar gastvrijheid, maar oprechte christelijke liefde, aandacht en vreugde van de gemeenschap.
Zulke ontmoetingen herinneren ons eraan dat de Orthodoxie mensen niet alleen verbindt door een gemeenschappelijk geloof, maar ook door een innerlijke nabijheid, ongeacht land of taal.
Gedurende enkele dagen bezochten we grote heiligdommen, namen we deel aan godsdiensten, ontvingen we de Heilige Mysteriën van Christus, baden we bij de relikwieën van heiligen en raakten we de spirituele geschiedenis van Servië en Montenegro aan.
Maar het belangrijkste van een pelgrimage is wellicht niet alleen wat we hebben gezien of de heilige plaatsen die we hebben vereerd. Het is wat er vanbinnen met een mens gebeurt tijdens zo'n reis. Het gebed, de stilte van de kloosters, de gezamenlijke weg, de ontmoetingen en de beleefde momenten veranderen geleidelijk het hart.
We keerden veranderd terug naar huis. En hoewel de fysieke reis is geëindigd, stopt de pelgrimage zelf niet bij thuiskomst. Ze duurt voort in ons dagelijks leven — in gebed, in liefde voor onze naasten, in onze daden, in geduld en in het streven om christelijk te leven.
Van harte danken wij Milan voor de organisatie van deze reis, voor zijn zorg en gastvrijheid, en vader Gennady voor de spirituele begeleiding, het gebed en de mogelijkheid om deze gezegende weg samen af te leggen.
Gode zij dank voor alles!